Ida

W piątek widziałam “Idę” Pawlikowskiego i – żebym się nie wiem jak opierała – bo przecież nie chcę, żeby mi się podobało to, co zostało do podobania podane – musiałam się zachwycić.

Poczułam też zazdrość w imieniu tych twórców, którzy bardzo pragnęli trafić na  ukrytą ścieżkę wydeptaną przez Bergmana. Moim zdaniem, mało kto zbliżył się do bergmanowskiego poziomu filmowej opowieści tak, jak Pawlikowski – tzn. mało kto opowiedział świat z taką spójnością treści i formy, podporządkowanych raczej upartej wierności swoim poczuciom niż chęci przykucia uwagi widza. Która to wierność – paradoksalnie – sprawia, że widz jest nie tyle zajmowany opowieścią, ile wprowadzany w trans, precyzyjnie hipnotyzowany, jak tańcem Salome, chyba nie do końca świadomą wiedzą reżysera.
Sama opowieść zresztą też jest ważna –  polsko-żydowskie traumy, ale pokazane z jakimś takim przejmującym, uniwersalnym współczuciem i sympatią (mimo wspólnego źródła te słowa mają przecież odmienne znaczenia), a zatem tak – sympatią – dla wszystkiego, co w nas dobre: pragnienia wspólnoty, przywiązania, zabawy ale i sensu, wiary, porządku…

Nienawidzimy naszej zgrzebnej przeszłości – a on pokazuje jej niewinność, wstydzimy się swoich grzechów polskich, on pozwala je zaakceptować jako arcyludzkie, mamy ohydne słowa, których – wydaje się – nie sposób przeramować – np. “żydokomuna”. Tu żydokomuna została spersonalizowana – jako kobieta, która – będąc Żydówką i kobietą w tym kraju – nie poddaje się roli słabej, cierpiętniczej w jednej z wielu wersji, tylko w tej “komunie” szuka sobie tarczy, siły i jest (to takie trudne i rzadkie w feministycznych opowieściach!) silna, niedobra, a przy tym sympatyczna i prawdziwa.
Przychodzi mi tu na myśl, na zasadzie luźnego kojarzenia (ponieważ – jak to ze zniecierpliwieniem komentują moje dzieci, mnie się wszystko ze wszystkim kojarzy) Pani, która niedawno zmarła w Kopenhadze – rozmowa o przeszłości, źródłach siły i poszarpanych przez historię więziach :
janinakatz050610

http://wyborcza.pl/1,75475,14822755,Nie_zyje_Janina_Katz__polsko_zydowsko_dunska_pisarka_.html

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: